Οσφυαλγία και φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση



Γράφει ο Μιχάλης Σαμαράς, Φυσικοθεραπευτής


Με τον όρο οσφυαλγία, από τις λέξεις οσφύς (μέση) και άλγος (πόνος), ή λουμπάγκο, περιγράφεται ένα σύνολο συμπτωμάτων με κυρίαρχο το σύμπτωμα του πόνου στην περιοχή της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης (χαμηλά στη μέση), ανεξάρτητα από την αιτία που το προκαλεί.

Υπολογίζεται πως ένα 80 με 90% του γενικού πληθυσμού θα επηρεαστεί κάποια στιγμή της ζωής του από την οσφυαλγία, η οποία ενοχοποιείται για το περίπου 25% των προσωρινών αναπηριών και το 40% των μόνιμων. Συνιστά δε τη δεύτερη συχνότερη αιτία αποχής από την εργασία, μετά το κρυολόγημα.
Ανάλογα με τη διάρκεια των συμπτωμάτων της η οσφυαλγία κατηγοριοποιείται σε:

» Οξεία (Acute), με διάρκεια μικρότερη των 4 εβδομάδων
» Υποξεία (Subacute), με διάρκεια από 4 έως 12 εβδομάδες
» Χρόνια (Chronic), με διάρκεια μεγαλύτερη των 12 εβδομάδων

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία έχουν επισημανθεί πάνω από 100 αίτια, που προκαλούν οσφυαλγία. Υπολογίζεται ότι η συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων οσφυαλγίας οφείλεται σε διάστρεμμα ή τέντωμα μυός ή διάστρεμμα μαλακού ιστού κατά τη διάρκεια σωματικής φόρτισης της σπονδυλικής στήλης.

Θα πρέπει εδώ να αναφέρουμε ότι ορισμένοι άνθρωποι είναι πιο ευπαθείς σε προβλήματα της μέσης απ’ ό, τι κάποιοι άλλοι. Αυτό πιθανότατα οφείλεται σε γενετικές και «κατασκευαστικές» (εμβιομηχανικές) διαφορές μεταξύ των ανθρώπων.

Η σπονδυλική μας στήλη δεν έχει φτιαχτεί για να καθόμαστε επί ώρες (καθιστικός τρόπος ζωής), ούτε για να στηρίζει παραπάνω βάρος απ’ όσο μπορεί να αντέξει (παχυσαρκία). Το απότομο σκύψιμο, το σήκωμα βάρους, η κακή στάση του σώματος επιδρούν στην πρόκληση του πόνου και αποτελούν τους βασικότερους παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση οσφυαλγίας. Άλλα πιθανά αίτια ενδέχεται να είναι:

» Κύφωση (νεανική)
» Κήλη Μεσοσπονδύλιου Δίσκου
» Κάταγμα σπονδύλου
» Ανισοσκελία
» Στένωση Μεσοσπονδύλιου Δίσκου
» Δισκοπάθεια
» Οστεοαρθρίτιδα
» Ρευματοειδής Αρθρίτιδα
» Οστεομυελίτιδα Σπονδύλου
» Ανώμαλος Πρηνισμός Ποδιών
» Αγκυλοποιητική Σπονδυλίτιδα
» Όγκοι των οστών
» Καρκίνος Προστάτη
» Καρκίνος Παχέος Εντέρου
» Οστεοπόρωση

Επιπλέον, το χαμηλό επίπεδο φυσικής κατάστασης και οι καταχρήσεις (αλκοόλ, ναρκωτικά, κάπνισμα), αποτελούν με τη σειρά τους επιβαρυντικούς παράγοντες.

Συμπτώματα και Διάγνωση

Η οσφυαλγία, συνήθως, συνοδεύεται από πόνο και ευαισθησία χαμηλά στη σπονδυλική στήλη και ορισμένες φορές δεξιά και αριστερά αυτής. Σπανιότερα μπορεί να συνοδεύεται από μούδιασμα στο πόδι και πόνο και σφίξιμο στη γάμπα, τον προσαγωγό ή τον γλουτό.

Ο πόνος είναι οξύς και συνοδεύεται από αίσθηση αδυναμίας στα γόνατα και τα ισχία. Το άτομο δυσκολεύεται να κάνει απλές κινήσεις και εργασίες της καθημερινότητας, ενώ ο πόνος παραμένει ακόμη και όταν το άτομο είναι σε φάση ηρεμίας-ξεκούρασης.

Η διάγνωση γίνεται με κλινική αξιολόγηση και απεικονιστικά μέσα (ακτινογραφία, μαγνητική). Είναι σημαντικό να προσδιοριστεί η αιτία που είναι υπεύθυνη για την οσφυαλγία, μόνο έτσι μπορεί να επιλεγεί η σωστή θεραπεία που θα οδηγήσει το άτομο στην επιστροφή στην καθημερινότητα χωρίς πόνο.

Θεραπεία και Φυσικοθεραπευτικά Μέσα

Οι περισσότεροι άνθρωποι που παραπονούνται για πόνο στη μέση, συνήθως αισθάνονται καλύτερα εντός ενός μήνα με ξεκούραση και ήπια άσκηση. Σε περιπτώσεις που ο πόνος είναι έντονος ενδέχεται ο γιατρός σας να σας συνταγογραφήσει αναλγητικά, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη ή μυοχαλαρωτικά φάρμακα.

Χειρουργική επέμβαση επιλέγεται όταν η συντηρητική θεραπεία αποδεικνύεται αναποτελεσματική στη μείωση του πόνου ή σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις που ο ασθενής εμφανίζει νευρολογικά συμπτώματα, όπως αδυναμία κάτω άκρων.

Συνήθως, η φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση επαρκεί για τη μείωση του πόνου και την επανένταξη του ασθενούς στην καθημερινότητά του. Η φυσικοθεραπεία χρησιμοποιεί μηχανήματα και τεχνικές, όπως:

» Διαθερμίες
» TENS
» Υπερήχους
» Laser
» Μαγνητικά πεδία
» Ρεύματα
» Τ.ΕC.A.R
» Μηχανήματα Θερμικού Σοκ

Η φυσικοθεραπεία επιτυγχάνει με φυσικά μέσα τη μείωση του πόνου, την αύξηση της λειτουργικότητας του ασθενούς και την πρόληψη από μελλοντικά προβλήματα που θα μπορούσαν να εμφανιστούν στη σπονδυλική στήλη.

Ειδικότερα, για τη θεραπεία νευρικών, μυϊκών και σκελετικών προβλημάτων, η τεχνική Manual Therapy, που βασίζεται σε εξειδικευμένες τεχνικές προσέγγισης που περιλαμβάνουν ήπιους χειρισμούς και θεραπευτικές ασκήσεις, είναι μια δοκιμασμένη τεχνική που μπορεί να βοηθήσει.

Όταν αρχίσει να υποχωρεί ο πόνος, τότε ο φυσικοθεραπευτής θα δημιουργήσει για εσάς ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων, που θα βοηθήσει στην ενδυνάμωση των μυών και την επανεκπαίδευσή σας για έλεγχο των μυών και διόρθωση της στάσης του σώματος.

ΣΑΜΑΡΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ
ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ
WWW.PHYSIONOW.GR