sport-medicineΣυνεντεύξεις - ΆρθραΤραυματισμοί

Αρθροπλαστική ισχίου- γόνατος: Όλες οι νέες εξελίξεις

Οι αρθροπλαστικές δηλαδή η επέμβαση ανάπλασης με τεχνητό τρόπο των αρθρώσεων, αποτελέσαν ένα μεγάλο βήμα της Ορθοπαιδικής επιστήμης. Ανθρωποι που διαφορετικά ήταν καταδικασμένοι να παραμένουν ανάπηροι και καθηλωμένοι , χάρη των αρθροπλαστικών μπόρεσαν να έχουν μια φυσιολογική γενικά ζωή.
Η αντιμετώπιση του προβλήματος της κατεστραμμένης άρθρωσης από νόσο ή τραυματισμό ήταν διακαής πόθος του ανθρώπου σε όλο του το ιστορικό του διάβα και οι πρώτες προσπάθειες εντοπίζονται από Αιγύπτιους γιατρούς που αφαιρούσαν την άρθρωση του ισχίου που έπασχε και έβαζαν πηλό. Από τότε πέρασαν χιλιάδες χρόνια που άλλοτε δεν υπήρχε καμία πρόοδος και άλλοτε η έρευνα προχωρούσε. Κύρια όμως ανάπτυξη και πρόοδο η χειρουργική αυτή τεχνική της αντικατάστασης μια κατεστραμμένης άρθρωσης με τεχνητή, είχε τα τελευταία 50 χρόνια.

Στο διάστημα αυτό υπήρξε συστηματική και επίπονη έρευνα, πειραματική και κλινική , η οποία οδήγησε σε διαμόρφωση εμφυτευμάτων αλλά και χειρουργικών τεχνικών που άλλαξαν πραγματικά την ροή της θεραπείας των εκφυλιστικών και μετατραυματικών νοσημάτων των αρθρώσεων. Εκατομμύρια ασθενών πλέον σε όλο τον κόσμο επωφελούνται των αποτελεσμάτων των αρθροπλαστικών των αρθρώσεων κυρίως του Ισχίου και του Γόνατος.
Οι βελτιώσεις που έχουν υπάρξει στο σχεδιασμό των εμφυτευμάτων, των υλικών από τα οποία αυτά αποτελούνται, των χειρουργικών τεχνικών αλλά και της εν γένει διαχείρισης των ασθενών που υποβάλλονται στις επεμβάσεις αυτές, είναι αναμφίβολες και έχουν σε μεγάλο βαθμό απλοποιήσει πολλές διαδικασίες ενώ έχουν καταστήσει τις επεμβάσεις αυτές ασφαλέστερες. Αυτά δεν σημαίνουν ότι πρόκειται για επεμβάσεις στον ανθρώπινο οργανισμό χωρίς επίπτωση σε αυτόν ούτε ότι έχει μεταβληθεί η βιολογική απάντηση του οργανισμού μας στο χειρουργικό τραύμα και στις διαδικασίες ενσωμάτωσης των εμφυτευμάτων και την λειτουργική αποκατάσταση.

Από το σημείο αυτό ξεκινούν και πολλές αναληθείς και επιστημονικά μη τεκμηριωμένες απλουστεύσεις , οι οποίες ηχούν ευχάριστα στα αυτιά του ασθενούς που αγωνιά, προσφέροντας του την εντύπωση ότι « έλα δεν είναι τίποτε σε λίγες ημέρες θα πετάς » , απέχουν όμως της πραγματικότητας. Η σωστή ενημέρωση του ασθενούς είναι κεφαλαιώδους σημασίας και πέραν των άλλων είναι το κλειδί της καλής μακροχρόνιας λειτουργίας , της συμβίωσης , με την αρθροπλαστική.

Επιγραμματικά θα προσπαθήσω να εξηγήσω μερικά θέματα που αφορούν την καλή λοιπόν συμβίωση με τις αρθροπλαστικές.
Η αποκατάσταση πως γίνεται;

Η τεχνητή άρθρωση είναι ένα εμφύτευμα που πρέπει να ενσωματωθεί καλά στον ανθρώπινο σκελετό προκειμένου να λειτουργήσει σωστά και μακροχρόνια. Αυτό απαιτεί να έχει υπάρξει καλός προεγχειρητικός σχεδιασμός, να επιλεγεί το καταλληλότερο για κάθε ασθενή εμφύτευμα, να τοποθετηθεί αυτό σωστά και να αποκατασταθούν μύες και σύνδεσμοι γύρω από την άρθρωση. Η ενσωμάτωση του εμφυτεύματος ακολουθεί μία βιολογική διαδικασία παρόμοια με αυτή που ακολουθείται όταν έχουμε ένα κάταγμα. Αυτό συμβαίνει ανεξάρτητα από τον τρόπο στερέωσης του εμφυτεύματος και του κράματος από το οποίο αυτό αποτελείται.

Όσο καλύτερο και φιλικότερο προς το οστούν το υλικό , όσο αρμονικότερο το σχήμα του εμφυτεύματος με την οστική μορφολογία , όσο καλύτερα έχουν αποκατασταθεί την ώρα του χειρουργείου όλα εκείνα που ονομάζουμε εμβιομηχανικές παραμέτρους, τόσο ταχύτερη και τόσο καλύτερη θα είναι η ενσωμάτωση του εμφυτεύματος.

Υπάρχει όμως ένας ανυπέρβλητος παράγοντας που είναι η ανάγκη να « παντρέψει κανείς » ένα βιολογικό σύστημα που είναι ο σκελετός μας με ένα τεχνητό εμφύτευμα. Υλικά τελείως διαφορετικά με άλλη ελαστικότητα και συμπεριφορά. Μέχρι αυτά να εναρμονιστούν « να δέσουν » χρειάζεται χρόνος.

Από πολλές ερευνητικές δουλειές , παλαιότερες αλλά και σύγχρονες , γνωρίζουμε ότι ένα εμφύτευμα σταθεροποιείται αρχικά τελείως επιφανειακά στον σκελετό μας . Το οστούν λόγω των φυσικών του ιδιοτήτων χαλαρώνει πολύ γρήγορα και το εμφύτευμα δεν είναι σταθερό. Αν στην αρχική αυτή περίοδο η κίνηση μεταξύ οστού και εμφυτεύματος υπερβεί τα 150-450μ ( μικρά ) ανάλογα με το οστούν, τότε δεν οδηγείται σε ανάπτυξη υγιούς οστού περί το εμφύτευμα αλλά σε ανάπτυξη ινώδους ιστού ( ουλής πρακτικά ).

Τίποτε από το κακό αυτό σενάριο δεν θα συμβεί αν προστατευτεί για διάστημα μερικών εβδομάδων η αρθροπλαστική με σχετική αποφόρτιση με την βοήθεια βακτηριών. Τότε θα αναπτυχθεί κανονικό οστούν γύρω από το εμφύτευμα κάτι που θα του προσφέρει μακροχρόνια σταθερότητα καλύτερη λειτουργία, μικρότερο κίνδυνο προσβολής από λοιμώξεις και γενικά μακρύτερο χρόνο διατήρησης της αρθροπλαστικής. Χάνουμε κάτι αν χρησιμοποιήσουμε αρχικά βακτηρίες;  Η απάντηση είναι απολύτως τίποτε ενώ κερδίζουμε πάμπολλα.

Μεγάλος θόρυβος γίνεται για τις εγχειρήσεις μικρής επεμβατικότητας, τις αναίμακτες επεμβάσεις και την έγερση του ασθενούς την ίδια ημέρα της επέμβασης αλλά και τα άφθαρτα εμφυτεύματα.Ας τα δούμε λίγο τα θέματα αυτά με προσοχή.

Οι μικρής επεμβατικότητας εγχειρήσεις στρεβλά έχουν απομονωθεί στο μήκος της χειρουργικής τομής. Η ουσία είναι ότι οι διαφοροποιήσεις στα χειρουργικά εργαλεία έχουν επιτρέψει την υλοποίηση μιας επέμβασης με μικρότερη τομή, όμως αυτό πρέπει να γίνεται με όριο την μη σύνθλιψη των ιστών και κυρίως των μυών κάτι που δυστυχώς συμβαίνει.

 

 

 

 

 

 

Νέα  ασθενής  23  χρόνια  μετά  την  αρθροπλαστική
Απόλυτη  σταθερότητα  της Πρόθεσης  και  καθόλου  φθορά!

Τόσο δικές μας μελέτες όσο και του Πανεπιστημίου της Θεσσαλίας έδειξαν ότι πολλές φορές οι δείκτες μυϊκής καταστροφής είναι υψηλότεροι στις επεμβάσεις αυτού του τύπου. Συνεπώς το λογικό είναι η εφαρμογή των μικρών χειρουργικών τομών να γίνεται με λογική και να εξατομικεύεται ανάλογα με την υποκειμένη παθολογία της άρθρωσης που πάσχει, την σωματική διάπλαση και ηλικία του ασθενούς και την ελαστικότητα των μαλακών μορίων.

Επ’ ουδενί δεν πρέπει να εφαρμόζεται η τεχνική εις βάρος της καλής αποκατάστασης των μαλακών μορίων.Το αναίμακτο των επεμβάσεων αυτών είναι φρασεολογικά παραπλανητικό. Στην πραγματικότητα οι σύγχρονες εξελίξεις της Αναισθησιολογίας και της αιματολογίας έχουν δημιουργήσει φάρμακα και πρωτόκολλα τεχνικών που περιορίζουν δραματικά τις απώλειες αίματος και πλέον στις επεμβάσεις αρθροπλαστικών συνηθέστατα δεν απαιτούνται μεταγγίσεις.

Η πολύ πρώιμη κινητοποίηση του χειρουργημένου ασθενούς έχει πολύ αυστηρές ενδείξεις κυρίως σχετιζόμενες με την ατομική βιολογική κατάσταση κάθε ασθενούς και γίνεται κατορθωτή λόγω των σύγχρονων μεθόδων μετεγχειρητικής αναλγησίας που έχουν εφαρμοστεί από τους Αναισθησιολόγους. Δεν έχει να κάνει με το αν η χειρουργική τομή είναι μεγάλη η μικρή. Είναι πραγματικά ωφέλιμη σε ασθενείς που έχει εφαρμογή η δυνατότητα αυτή. Η πλειονότητα πλέον των αρθροπλαστικών Ισχίου και γόνατος κινητοποιείται με βάδιση μέσα στις πρώτες 12-24 ώρες από την επέμβαση.

Οι τεχνητές αρθρώσεις χαρακτηρίζονται από δύο στοιχεία. Την επιφάνεια που ακουμπά στο οστούν, που θα πρέπει να είναι από υλικό φιλικό προς αυτό το οποίο να προάγει την ανάπτυξη του οστού επάνω στο εμφύτευμα και μάλιστα με τρόπο που να διατηρείται σε βάθος χρόνου. Κύριο υλικό χρήσης εν προκειμένω είναι το Τιτάνιο και ένα συγγενές με αυτό κράμα το Ταντάλιο.

Το δεύτερο στοιχείο είναι οι επιφάνειες που αρθρώνονται οι οποίες διαδραματίζουν περίπου τον ρόλο του αρθρικού χόνδρου. Οι συνδυασμοί εδώ είναι πολλοί με άλλα πλεονεκτήματα του ενός και άλλα μειονεκτήματα του άλλου.Οι επιλογές σε συνδυασμούς μικρής φθοράς είναι η βασική επιλογή, όμως κανένα εμφύτευμα δεν είναι άφθαρτο. Πάντοτε η προσπάθεια είναι η επιλογή του ορθότερου συνδυασμού.

Η υπεροχή όμως σε μικρή φθορά όπως π.χ στον συνδυασμό κεραμικού προς κεραμικό υλικό έχει το μειονέκτημα μιας σκληρής ανελαστικής πρόθεσης που δεν ταιριάζει στον οστεοπορωτικό σκελετό ενός ηλικιωμένου ασθενούς ή δεν ανταποκρίνεται στις εμβιομηχανικές απαιτήσεις μιας αρθροπλαστικής γόνατος όπου εκεί κράματα Μολυβδενίου προς πολυαιθυλένιο αποτελούν καλύτερη επιλογή. Ότι και να χρησιμοποιηθεί κάποια στιγμή φθείρεται.

Η φθορά εκτός από το είδος των υλικών, εξαρτάται από τον τρόπο που έχει χειρουργηθεί ο ασθενής και από τον τρόπο που αυτός συμπεριφέρεται στην αρθροπλαστική του. Η σωστή θέση είναι ότι πρέπει να υπάρχει < αμοιβαίος σεβασμός > ασθενούς και αρθροπλαστικής και τακτική παρακολούθηση από τον ιατρό
Ελπίζω οι διευκρινήσεις αυτές να βοήθησαν στη καλύτερη κατανόηση των σύγχρονων δυνατοτήτων στην χειρουργική των αρθροπλαστικών.

Θεόδωρος Ξενάκης: Καθηγητής Ορθοπαιδικής
e- mail : theodorosxenakis@gmail.com
Iστοσελίδα : http//www.theodorosxenakis.com

Σχετικά Άρθρα

Back to top button