ΑπόψειςΣυνεντεύξεις - Άρθρα

Δημόσια υγεία με “το κράτος ανάποδα”

Το Σάββατο 26/9 στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας Κώστας Μπακογιάνννης δημοσίευσε ένα άρθρο με τη δική του πρόταση για τις τομές που πρέπει να γίνουν στη χώρα και τον προκλητικό τίτλο: “το κράτος ανάποδα”.

Η πρόταση του κου Περιφερειάρχη είναι με λίγα λόγια να περάσουν η παιδεία και η υγεία στην ευθύνη της αιρετής αυτοδιοίκησης: στους δήμους και στις περιφέρειες.

Δεν είναι ο πρώτος που το αναφέρει, είναι όμως εκείνος που ξεκινά με αυτές τις διαπιστώσεις για να φέρει στην πολιτική ατζέντα προτάσεις υλοποιήσιμες, βιώσιμες και μέσα στη φιλοσοφία της Ευρώπης των λαών μέσω των Περιφερειών και των Δήμων κι όχι κρατικών ή ευρωπαϊκών γραφειοκρατών.

Η Υγεία δεν ανήκει στις σημερινές αρμοδιότητες της Περιφέρειας ή των Δήμων με τις προϋποθέσεις που ασκείται στα περισσότερα από τα 28 κράτη-μέλη της ΕΕ. Οι όροι regional health ή municipal health δεν καλύπτονται από την τρέχουσα ελληνική νομοθεσία. Παρόλη αυτή τη σημαντική διαπίστωση, ο σχεδιασμός υποστήριξης πολιτικών υγείας στην ΕΕ ασκείται κύρια από Περιφερειακές ή/και Δημοτικές πρωτοβουλίες.

Η ανάγκη εύρεσης, εκτίμησης κι αξιοποίησης κοινοτικών κονδυλίων από Περιφέρειες ή Δήμους θα μπορούσε δυνητικά να ξεμπλοκάρει την αδυναμία του κεντρικού κράτους να ανταποκριθεί στις υγειονομικές ανάγκες των πολιτών της Ελλάδας.

Ενδεχόμενα και η πρόσφατη κοινοτική οδηγία περί διασυνοριακής υγείας και η υποχρεωτική εφαρμογή της θα μπορούσε να είναι και η “αφορμή” για την ανάγκη αλλαγής της νομοθεσίας. Τέλος, η αρχή της επικουρικότητας, δηλαδή συνοπτικά ο μικρότερος και πιο τοπικός φορέας αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα της κοινωνίας, χρησιμοποιείται στα περισσότερα κράτη-μέλη της ΕΕ για το σχεδιασμό και την εφαρμογή πολιτικών υγείας.

Μια σύντομη παράθεση projects υγείας με κοινοτική υποστήριξη σε ευρωπαϊκές Περιφέρειες περιλαμβάνει:

1. http://www.aal-europe.eu/# από το πρόγραμμα αυτό (Υποβοηθούμενης Αυτόνομης Διαβίωσης) απέχει παντελώς η Ελλάδα, αφού το ελληνικό κράτος αμέλησε την εγγραφή του, άρα και τη δυνατότητα χρηματοδότησης από αυτό. Ενδεικτικά μόνο αναφέρω ότι στο πρόγραμμα θα μπορούσε να ενταχθεί το πρόγραμμα (ή συναφές) “Βοήθεια στο σπίτι” των Κοινοφελών Δημοτικών Επιχειρήσεων της Περιφέρειας. Παράλληλα θα μπορούσαν να ωφεληθούν ενήλικες με αυτισμό ή με άνοια!

2. Στη δράση European Innovation Partnership on active and healthy ageing ωφελήθηκαν αντίστοιχα στην Τσεχία ένα πανεπιστημιακό νοσοκομείο (www.fnol.cz), στη Δανία η Περιφέρεια Νότιας Δανίας (www.regionsyddanmark.dk/wm258038, www.improvingchroniccare.org), στη Φινλανδία η πόλη του Oulu (www.ouka.fi/oulu/english/elderly-people, oulu.ouka.fi/ttkaakkuri/en/), 3 γαλλικές περιφέρειες (prs.sante-iledefrance.fr/, www.macvia.cr-languedocroussillon.fr, www.centich.fr), μια γαλλιkή πόλη (bit.ly/12YZpi0), μια γερμανική Περιφέρεια (webgate.ec.europa.eu/eipaha/initiative/index/show/id/218, publikationen.sachsen.de/bdb/artikel/11680), ένα διαδημοτικό πρόγραμμα στην Ιρλανδία (collage-ireland.eu), 5 ιταλικές Περιφέρειες (regione.liguria.it/argomenti/sanita-e-politiche-social.html, beta.regione.campania.it/tematiche/sanita, assr.regione.emilia-romagna.it/it, istitutorittmeyer.it/istit_rittmeyer.html, regione.piemonte.it/sanita/cms/), 3 ισπανικές περιφέρειες (cronicidad.blog.euskadi.net, www.ticsalut.cat, www.sergas.es), 1 σουηδική Περιφέρεια (bit.ly/11ltwce), 5 ολλανδικές Περιφέρειες (www.medicaldelta.nl/society/eip-active-and-healthy-ageing/best-practices, www.health-valley.nl, www.galm.nl, www.slimmerleven2020.org/en, Region Twente), 2 Περιφέρειες του Ηνωμένου Βασιλείου (www.olderpeoplewales.com/en/ageingwell/The-programme.aspx, www.sctt-wp.scot.nhs.uk/).

3. Central Europe – European Territorial Cooperation Objective με ωφελούμενη μεταξύ άλλων την Περιφέρεια Piemonte στην Ιταλία για το Central European Living Lab for Territorial Innovation (CentraLab, www.centrallivinglab.eu, www.regione.piemonte.it/innovazione).

4. Project “Alter Leben” του κρατιδίου της Σαξονίας στη Γερμανία, το οποίο δημιούργησε την Association of housing cooperatives Saxony e.V. (www.vswg.de).

5. Πρόγραμμα υποστήριξης ασθενών με άνοια στην Περιφέρεια Kinsale της Ιρλανδίας, www.kcord.ie.

Τα προαναφερθέντα projects είναι ενδεικτικά. Παράλληλα κάθε ελληνική Περιφέρεια θα μπορούσε να συμμετάσχει στο δίκτυο EUREGHA (European Regional and Local Health Authorities, www.euregha.net) για να συντονίζει τη μελλοντική της παρουσία σε projects υγείας και κοινωνικής αλληλεγγύης.

Σε επίπεδο Δήμων ενδεικτικά πάλι μπορούν να αναφερθούν:

1. μια περιγραφή του νορβηγικού μοντέλου για την ανάπτυξη δημοτικών προγραμμάτων υγείας (https://www.regjeringen.no/en/topics/health-and-care/municipal-health-and-care-services-/id10903/).

2. ένα project εκτός Ευρώπης χρηματοδοτούμενο από την Παγκόσμια Τράπεζα http://siteresources.worldbank.org/INTANGOLA/Resources/ESMF_English.pdf, αλλά και http://www.worldbank.org/projects/P006854/municipal-health-services-project?lang=en.

3. το δίκτυο Ευρωπαϊκών Υγιών Πόλεων του ΠΟΥ, http://www.euro.who.int/en/health-topics/environment-and-health/urban-health/activities/healthy-cities/who-european-healthy-cities-network.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα υφιστάμενα δημοτικά ιατρεία είναι τυπικά παράνομα (όπως και τα κοινωνικά ιατρεία) και η πιθανή συμμετοχή Περιφέρειας ή/και Δήμου σε επιδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα, θα μπορούσε δυνητικά να συμπαρασύρει και στη νομοθετική κάλυψη των σωστών πρωτοβουλιών αυτών.

Η πρωτοβουλία του κου Περιφερειάρχη μπορεί να εφαρμοστεί στηριζόμενη σε 3 φιλελεύθερες αρχές: την αρχή της Επικουρικότητας (σύμφωνα με την οποία ο μικρότερος και πιο τοπικός φορέας αντιμετωπίζει το πρόβλημα που παρουσιάζεται στον πολίτη), την αρχή της Αυτοδιαχείρισης, (σύμφωνα με την οποία η Περιφέρεια θα έχει δικούς της πόρους και διοικητική αυτοτέλεια σε κάθε κοινωνικό τομέα, όπως παιδεία, υγεία, περιβάλλον) και την αρχή του Συνεργατικότητας, (σύμφωνα με την οποία οι ευθύνες μεταφέρονται από το κράτος ή την Περιφέρεια σε επαγγελματικές ενώσεις, οι οποίες συμμετέχουν στη διαμόρφωση και υλοποίηση πολιτικών αποφάσεων, πχ. ιατρικοί σύλλογοι, σύλλογοι φαρμακοποιών, οδοντιατρικοί κλπ).

΄Ετσι λειτουργεί η Ευρώπη χωρίς γραφειοκρατία και κομματικό στρατό, έτσι επιτυγχάνονται αποτελέσματα κι ανάπτυξη.

Με το κράτος πρακτικά χρεωκοπημένο, αλλά και με ικανές και πρόθυμες ηγεσίες σε Περιφέρειες και Δήμους, τα πολιτικά κόμματα και οι επαγγελματικές οργανώσεις στο χώρο της υγείας πρέπει να αποδεκτούν τις σύγχρονες προκλήσεις για μεταρρυθμίσεις, να συντονιστούν και να καταθέσουν τις απόψεις τους, πως με μετρήσιμους στόχους θα πετύχουμε το ζητούμενο που είναι:

η καθολική πρόσβαση σε υπεύθυνες ασφαλείς και πιστοποιημένες ποιοτικά υπηρεσίες και προϊόντα υγείας έτσι ώστε ο πολίτης (υγιής κι ασθενής) να λαμβάνει σωστή υγειονομική περίθαλψη, τη σωστή στιγμή, με τη σωστή επιστημονική ομάδα επαγγελματιών υγείας και στο σωστό μέρος.

*Ο Γιάννης Σ. Καλαντζάκης είναι entrepreneur υπηρεσιών υγείας.

Σχετικά Άρθρα

Back to top button