Η φωνή του ασθενούςΣυνεντεύξεις - Άρθρα

Δωρεά ωαρίου: Αλτρουισμός ή εμπορική συναλλαγή;

Η δωρεά ωαρίου είναι ένα από τα πιο ακανθώδη θέματα της εξωσωματικής γονιμοποίησης σήμερα. Από τη μία πλευρά, χιλιάδες γυναίκες την χρειάζονται. Ξέρουμε ποιες είναι οι λήπτριες. Είναι κυρίως εκείνες που προτίμησαν να κάνουν πρώτα καριέρα και ύστερα οικογένεια, αλλά προδόθηκαν από το βιολογικό τους ρολόι.

Είναι εκείνες που έχασαν τις ωοθήκες τους σε μια άνιση μάχη με την ενδομητρίωση, ή ακόμη χειρότερα με τον καρκίνο, χωρίς να έχουν μάθει ότι υπάρχουν τεχνικές κατάψυξης ωοθηκικού ιστού για τη διαφύλαξη της γονιμότητας πριν από μια τέτοια θεραπεία, η οποία κανονικά προκαλεί στείρωση.

Είναι ακόμη εκείνες που ήξεραν, ή που έμαθαν με τον πιο σκληρό τρόπο, ότι τα δικά τους χρωμοσώματα φέρουν μια μετάλλαξη, ή άλλες βλάβες, οι οποίες δεν τους επιτρέπουν να αποκτήσουν υγιή παιδιά με τον σύντροφο της επιλογής τους.

Από την άλλη πλευρά, δωρεά ωαρίου σημαίνει ότι μια άλλη γυναίκα, η δότρια, θα χρειαστεί να παραχωρήσει τα ωάριά της. Χρειάζονται χιλιάδες δότριες και χιλιάδες ωάρια για να καλύψουν την αυξημένη ζήτηση… Το πρόβλημα αρχίζει εκεί: ξέρουμε άραγε ποιες είναι οι δότριες; Είναι μήπως κοπέλες που δέχονται να δώσουν τα ωάριά τους αλτρουιστικά, αψηφώντας τις προειδοποιήσεις για τους –μικρούς, είναι αλήθεια– κινδύνους μιας ωοληψίας;

Είναι ίσως κοπέλες που δεν θέλουν να κάνουν οικογένεια οι ίδιες, αλλά δεν εννοούν και να αφήσουν τα ωάριά τους να πάνε χαμένα (ας τα πάρει μια άλλη, που θέλει να γίνει μάνα);

Είναι άραγε γυναίκες που ήδη υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση για δικό τους λογαριασμό και, συνειδητοποιώντας την ανάγκη, δέχονται να παραχωρήσουν σε ένα άλλο ζευγάρι 2-3 ωάριά τους (αυτό που εύστοχα ονομάζεται στη νομοθεσία μας “μερισμός” ωαρίων) με αντάλλαγμα μια ελάφρυνση του κόστους της δικής τους προσπάθειας, το οποίο επιμερίζεται εν μέρει στη λήπτρια;

Ή μήπως γυναίκες που γίνονται δότριες εν αγνοία τους (όπως πολλές φοβούνται), όταν μπαίνουν οι ίδιες σε πρόγραμμα εξωσωματικής γονιμοποίησης; Είναι μήπως φοιτήτριες, ή άνεργες, που βρίσκουν έναν εύκολο τρόπο να βγάλουν ένα σημαντικό χαρτζιλίκι;

Είναι ίσως θύματα της χειρότερης μορφής σωματεμπορίας, αλλοδαπές που υποχρεώνονται να υποβληθούν σε φαρμακευτική διέγερση των ωοθηκών και σε ωοληψία, καμμιά φορά χωρίς κανένα αντάλλαγμα και χωρίς καν να συνειδητοποιούν ότι πρόκειται να γίνουν βιολογικές μητέρες δεκάδων παιδιών, ενώ μπορεί να μην καταφέρουν ποτέ να αποκτήσουν δική τους οικογένεια;

Η δωρεά ωαρίων είναι απολύτως θεμιτή, όταν όλοι γνωρίζουν και αποδέχονται τους όρους του “παιχνιδιού”. Όπως στη δωρεά αίματος ή οργάνων, έτσι κι εδώ, ο άνθρωπος βοηθά τον συνάνθρωπο, δωρίζοντας τα κύτταρά του, ή τους ιστούς του, με τη θέλησή του, με την ενημερωμένη συναίνεσή του, και κανονικά χωρίς χρηματικό αντάλλαγμα.

Γιατί όχι; Πώς όμως φτάσαμε, από μια τόσο λογική και αυτονόητα αλτρουιστική πράξη, στη φρίκη των κυκλωμάτων απαγωγής ανηλίκων με σκοπό την εμπορία οργάνων; Το κέρδος, σου λένε… και στη δική μας περίπτωση, της δωρεάς ωαρίων, φαίνεται ότι όλοι κερδίζουν: η λήπτρια σώζει την κατάσταση, η δότρια ξέρει ότι κάτι θα βγάλει, οι μονάδες ΙΥΑ ότι θα λειτουργήσουν.

Σήμερα, παρά τις προσπάθειες για έλεγχο της πρακτικής αυτής, μέσω της ειδικής νομοθεσίας και της Εθνικής Αρχής ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ΙΥΑ), φαίνεται ότι το πεδίο παραμένει ανεξέλεγκτο. Στην εποχή της βαθιάς κρίσης που διανύουμε, ακούγεται ότι κάποιες μονάδες συντηρούνται –κάποιες μάλιστα θησαυρίζουν– από το πρόγραμμα δωρεάς ωαρίων…

Η φιλοσοφία της σχετικής νομοθεσίας στη χώρα μας είναι αμφίσημη: υπάρχει η δηλωμένη προσήλωση στις ανθρωπιστικές αξίες, με την ανωνυμία και την ανιδιοτέλεια της δωρεάς να αποτελούν τους πυλώνες της νομοθεσίας.

Παράλληλα όμως υπάρχει μια άλλη, πραγματιστική λογική, σύμφωνα με την οποία είναι καλύτερο να ελέγχεις το σύστημα θεσπίζοντας μια, έστω συγκαλυμμένη, “αμοιβή” για τη δότρια (την λέμε εύσχημα “αποζημίωση για ταξιδιωτικές δαπάνες και βιολογική καταπόνηση”), παρά να απαγορεύσεις ρητά την αμοιβή, με κίνδυνο όλες οι δωρεές να γίνονται με ανεξέλεγκτο εμπορικό οικονομικό αντάλλαγμα κάτω από το τραπέζι.

Δύσκολο δίλημμα! Μήπως όμως είναι ψεύτικο; Πρώτα-πρώτα, ποιος μας λέει ότι δεν θα βρεις ποτέ δότριες, αν δεν πληρώσεις; Βεβαίως, είναι πολύ πιο δύσκολο να πείσεις μια νεαρή κοπέλα να δωρίσει αλτρουιστικά 2-3 ωάριά της, παρά να της υποσχεθείς 4-5 σημερινούς μισθούς σε μία πληρωμή, μέσα σε 3 εβδομάδες από σήμερα! Ειδικά σε περίοδο κρίσης…

Το άλλο όμως, το φυσιολογικό, το ηθικά ιδανικό, το δοκιμάσαμε μήπως και δεν πέτυχε; Είδαμε μήπως καμμιά εκστρατεία που να καλεί τις νέες γυναίκες να γίνουν δότριες ωαρίων χωρίς να τους τάζει οικονομικά ανταλλάγματα, αλλά ενδεχομένως την απονομή ενός τιμητικού βραβείου και μεγάλη αναγνώριση της προσφοράς τους, επειδή βοηθούν στην αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας στη χώρα;

Προσπαθήσαμε ποτέ οργανωμένα και συνειδητά να καταγράψουμε με ακρίβεια τις ανάγκες (ως οφείλει εκ του νόμου να κάνει η Εθνική Αρχή ΙΥΑ), έτσι ώστε να τονώσουμε και να εδραιώσουμε την πρακτική του μερισμού ωαρίων για να περιορίσουμε την αισχροκέρδεια;

Θεσπίσαμε άραγε ποτέ κίνητρα για νέες γυναίκες, ή κάποια μορφή μοριοδότησης, προκειμένου να γίνουν δότριες ωαρίων με “αντάλλαγμα” να αποκτήσουν την προτεραιότητα, εάν ποτέ χρειαστούν οι ίδιες δωρεά αίματος, ή οργάνων, στο μέλλον;

Αντί για όλα αυτά, κι άλλα τόσα που θα μπορούσαμε να επινοήσουμε, ήρθε μια καίρια παρέμβαση με μια αιφνίδια τροπολογία της νομοθεσίας το καλοκαίρι του 2014, σύμφωνα με την οποία ουσιαστικά μειώνεται στο ελάχιστο η ποινή για όποιον “κλέβει” ανθρώπινα ωάρια.

Δεν είναι λοιπόν παράξενο που το οικονομικό κίνητρο ζει και βασιλεύει. Δεν είναι παράξενο που νεαρές γυναίκες δέχονται να υποστούν πολλές και απανωτές φαρμακευτικές διεγέρσεις (σε αντίθεση με κάθε κώδικα ιατρικής δεοντολογίας και ορθής πρακτικής), προκειμένου να βγάλουν χρήματα.

Και βέβαια, από εκεί μέχρι την απόλυτη εκμετάλλευση, το βήμα είναι πια μικρό. Η δότρια είναι όλο και πιο νεαρή, όλο και πιο ευάλωτη, με όλο και λιγότερες απαιτήσεις, ειδικά αν είναι φτωχή, αγράμματη, αλλοδαπή, ή δεν γνωρίζει τίποτε από την εθνική μας νομοθεσία.

Στο Σωματείο “ΚΥΒΕΛΗ” αποδεχόμαστε τη δωρεά ωαρίου, ως λύση ανάγκης, όταν και όπου χρειάζεται, αλλά καταγγέλλουμε κάθε μορφής εκμετάλλευση των δοτριών. Είμαστε εδώ για να ακούσουμε τη δική σας ιστορία, που θα είναι χρήσιμη για να συμβουλεύσουμε καλύτερα τα άλλα ζευγάρια.

Δεν θα πάψουμε όμως να στηλιτεύουμε τις άνομες και τις απαξιωτικές πρακτικές, ούτε να προσπαθούμε να προτείνουμε λύσεις που διασφαλίζουν τις ανθρώπινες αξίες.

Σχετικά Άρθρα

Back to top button