ΑπόψειςΣυνεντεύξεις - Άρθρα

Μύθοι και στοιχεία του συστήματος υγείας στην Ελλάδα

Το σύστημα υγείας ενός κράτους έχει ως σκοπό την προάσπιση της υγείας των πολιτών και συνεπώς η αποτελεσματικότητά του κρίνεται κατ’ αρχήν με βάση δείκτες που αντανακλούν τη δημόσια υγεία και θνησιμότητα.

Στοιχεία από την εποχή της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης και της πτώχευσης της Αργεντινής δείχνουν ότι η διάλυση του συστήματος υγείας οδήγησε σε αύξηση έως και 20% της συνολικής θνητότητας του πληθυσμού και μείωση του προσδόκιμου επιβίωσης.

Ωστόσο η συνολική υγεία του πληθυσμού καθορίζεται όχι μόνο από τη λειτουργία του Εθνικού Συστήματος Υγείας αλλά και από τον χώρο των ιδιωτικά παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας και βασίζεται τόσο σε κρατική όσο και σε ιδιωτική χρηματοδότηση.

Στην Ελλάδα, θεωρείται ότι ο χώρος της υγείας είναι προβληματικός, τόσο όσον αφορά την οργάνωση όσο και την απόδοσή του. Τα προβλήματα αυτά σε μεγάλο βαθμό θεωρείται ότι είναι αποτέλεσμα της μη ολοκλήρωσης του ΕΣΥ μετά από περισσότερα από 30 χρόνια ζωής.

Το ΕΣΥ δεν ολοκληρώθηκε ποτέ με κάθε κυβέρνηση να ασκεί πολιτική μέσω της υγείας αντί να προσπαθεί να το βελτιώσει και θωρακίσει. Ευθύνη φυσικά φέρουν και άλλοι φορείς, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων, του ιατρικού κόσμου αλλά και οικονομικών συμφερόντων.

Το σύστημα υγείας συνολικά σε μεγάλο βαθμό βασίστηκε στην άμεση ή έμμεση κρατική χρηματοδότηση και γενικά θεωρείται ότι ήταν ταυτόχρονα ακριβό και αναποτελεσματικό, με υψηλή διαφθορά και ποικίλες δυσλειτουργίες.

Το οικονομοτεχνικό κομμάτι δεν αποτελεί στόχο αυτού του άρθρου που απλά θέλει να δώσει μια εικόνα της συνολικής απόδοσης του συνολικού συστήματος υγείας της χώρας και σε σύγκριση με συστήματα χωρών που κατά τεκμήριο θεωρούνται πιο αναπτυγμένες, πιο πλούσιες και κυρίως πιο οργανωμένες.

Η Μεγάλη Βρετανία είναι τόσο περήφανη για το NHS που αποτέλεσε κεντρικό θέμα της εναρκτήριας τελετής των Ολυμπιακών αγώνων του Λονδίνου. Είναι όμως έτσι;

Πρόσφατα δημοσιεύθηκαν ανησυχητικά στοιχεία για τη βρεφική θνησιμότητα στη Μεγάλη Βρετανία αλλά και άλλοι δείκτες φαίνεται να είναι προβληματικοί. Αυτό είναι σημαντικό καθώς το NHS προτείνεται ως πρότυπο σύστημα πάνω στο σχεδιασμό του οποίου πρέπει να βασίσει και η χώρα μας το μέλλον του δικού της συστήματος.

Συνολικά στις περισσότερες χώρες εμφανίζεται μια μείωση της θνησιμότητας και μια αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης. Οπότε το να βλέπει κανείς απλά τους απόλυτους δείκτες δεν οδηγεί απαραίτητα σε συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητα του συστήματος και κυρίως δε βγαίνουν συμπεράσματα που αφορούν τη σύγκριση μεταξύ χωρών.

Στο διάγραμμα παρουσιάζεται η κατάταξη 16 ευρωπαϊκών χωρών από το 1990 ως το 2010 με βάση τον σταθμισμένο ως προς ηλικία δείκτη συνολικής θνησιμότητας όπως δίδεται από τον ΠΟΥ.

overal mortality

Είναι προφανές ότι ο δείκτης αυτός μπορεί να επηρεάζεται από μια σειρά παραγόντων που είναι ειδικοί για κάθε χώρα, ωστόσο η εξέλιξη της κατάταξης μιας χώρας αντανακλά σε σημαντικό βαθμό και την απόδοση του συνολικού της συστήματος υγείας.

Είναι σαφές ότι το Ελληνικό σύστημα υγείας συνολικά είχε για ολόκληρη τη δεκαετία του 2000 καλύτερη απόδοση από το αντίστοιχο της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Γερμανίας.

Η Ελληνική κατάταξη ήταν συνεχώς βελτιούμενη ως το 2004, κάνοντας «προσπέρασμα» των χωρών αυτών κατά τη δεκαετία του 1990. Ωστόσο από το 2004 και μετά η κατάταξη της Ελλάδος πέφτει και αυτό είναι σαφές ότι δε μπορεί να οφείλεται σε οικονομικούς παράγοντες.

Εντυπωσιακά χαμηλή είναι διαχρονικά η κατάταξη των ΗΠΑ, της Φινλανδίας και της Δανίας και εντυπωσιακά υψηλή αυτή της Ιταλίας.
Τελικά ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός καλού συστήματος υγείας; Πόσο αυτά που συζητάμε αντανακλούν την πραγματικότητα; Ποιο είναι το μέλλον;

Θέλει πάρα πολύ μεγάλη προσοχή ο σχεδιασμός ο οποίος θα πρέπει να βασίζεται σε σφαιρικά δεδομένα, να αποφεύγει τις εμμονές και να κάνει ριζοσπαστικές τομές χωρίς ιδεολογικές αγκυλώσεις. Το διαλυμένο, δυσλειτουργικό και κατακερματισμένο Ελληνικό σύστημα υγείας για το οποίο ο Ελληνικός λαός σχεδόν ντρέπεται δε φαίνεται να υπολείπεται από το NHS για το οποίο οι Βρετανοί είναι περήφανοι σαν ένα ακόμα από τα διαμάντια του στέμματος.

Κωνσταντίνος Ν Φουντουλάκης
Αναπληρωτής Καθηγητής Ψυχιατρικής Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
kostasfountoulakis@gmail.com

Σχετικά Άρθρα

Back to top button