ΑπόψειςΣυνεντεύξεις - Άρθρα

«Μερεμέτια στην υγεία, ενώ χρειάζεται σαρωτική μεταρρύθμιση»

Ελάχιστοι έχουν συνειδητοποιήσει, και ακόμη λιγότεροι έχουν τη διάθεση να το υποστηρίξουν δημόσια, πως το πρόβλημα του ΕΣΥ είναι πρόβλημα στρεβλής ανάπτυξης, κακοδιοίκησης και βαρύτατης υστέρησης σε εισαγωγή τεχνολογίας καινοτόμων εφαρμογών τόσο στη διοίκηση όσο και στις ιατρικές υπηρεσίες.

Κοινή πεποίθηση είναι πως το πρόβλημα του ΕΣΥ στη χώρα είναι αμιγώς πρόβλημα χρηματοδότησης. Είναι ανάγκη να κατανοήσουμε ότι η οικονομική κρίση δε δημιούργησε τα προβλήματα του ΕΣΥ. Η κρίση απλώς ανέδειξε χρόνιες, υποβόσκουσες παθογένειες που τα οριζόντια μέτρα επιδείνωσαν, διαλύοντας βαθμιαία τα νοσοκομεία και την στοιχειώδη έστω πρωτοβάθμια υγεία.

Η χώρα διαθέτει, ακόμη και σήμερα, τους περισσότερους γιατρούς ανά 1000 κατοίκους, διπλάσιους από το μέσο όρο του ΟΟΣΑ, τους λιγότερους νοσηλευτές μετά το Μεξικό και την Τουρκία, περισσότερους αξονικούς και μαγνητικούς τομογράφους ανά 100000 κατοίκους ακόμη και από τις ΗΠΑ και κάνει τις περισσότερες εξετάσεις, ενώ στα χρόνια πριν από την κρίση η φαρμακευτική δαπάνη αυξανόταν σταθερά σε ποσοστά επί του ΑΕΠ φτάνοντας σε επίπεδα που ξεφεύγουν από κάθε σύγκριση με το ευρωπαϊκό (2,5% του ΑΕΠ το 2007).

Το σύστημα αναπτύχθηκε την εποχή των παχέων αγελάδων άναρχα και απρογραμμάτιστα. Γεωγραφικά, χωροταξικά, επιστημονικά. Δισεκατομμύρια δαπανήθηκαν σε κλειστά νέα κτίρια και αναξιοποίητο εξοπλισμό.

Πρωτόγονο διοικητικό μοντέλο. Υπερσυγκέντρωση κλινών, ανισοκατανομή γιατρών και ειδικοτήτων, συσσώρευση ομοειδών κλινικών στο ίδιο νοσοκομείο, συσσώρευση νοσοκομείων στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο. Εξίσου άναρχα συρρικνώθηκε και συρρικνώνεται από την έναρξη της κρίσης και μετά.

Όσο και αν φαίνεται παράξενο, οι οριζόντιες ισόποσες περικοπές, ίδιες για όλους, δημιουργούν βαθύτατες ανισότητες και δυσλειτουργίες, καθώς δε λαμβάνουν υπόψη τους το φορτίο και το παραγόμενο έργο. Δεν θα έπρεπε να προκαλεί εντύπωση.

Οι υπηρεσίες υγείας στερούνται ουσιαστικά σύγχρονων επαγγελματικών υπηρεσιών διοίκησης και προγραμματισμού: το διοικητικό πρότυπο παραπέμπει στη δεκαετία του 50, ενώ τα περισσότερα στελέχη είναι κομματικές επιλογές με ελάχιστη έως καθόλου εμπειρία και βραχύβια παρουσία στις αντίστοιχες θέσεις.

Τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές και επιστημονικό δυναμικό από δημόσιους πόρους σήμερα απαξιώνονται ταχύτατα. Το ΕΣΥ καταρρέει υπό το αμήχανο βλέμμα της κυβέρνησης. Περισσότερο από κάθε άλλη πολιτική δύναμη, η Αριστερά πίστευε και πιστεύει πως η διαστολή της δαπάνης οδηγεί αυτόματα σε βελτίωση των υπηρεσιών. Δεν είχε και δεν έχει κανένα άλλο επιχειρησιακό σχέδιο πέρα από την αύξηση των προσλήψεων.

Όμως, καθώς αυτό – ευτυχώς- δεν είναι εφικτό λόγω δημοσιονομικών περιορισμών περιορίζεται στο ρόλο του απαθούς παρατηρητή. Καλύτερα ίσως, καθώς οι «ιδιόρρυθμες» παρεμβάσεις του κ. Πολάκη -πέρα και έξω από κάθε θεσμικό πλαίσιο- δημιουργούν περισσότερες περιπλοκές και αντιθέσεις.

Σε μια περίοδο που χρειάζονται γενναίες παρεμβάσεις-τομές σε όλο το σύστημα και ο σχεδιασμός ενός νέου συγχρόνου διοικητικού πρότυπου, βασισμένου στην εκπληκτική πρόοδο της τεχνολογίας και τις σύγχρονες ευρωπαϊκές τακτικές στις προμήθειες, τα φάρμακα και τις ιατρικές υπηρεσίες, παρακολουθούμε το γνωστό από δεκαετίες παλαιοκομματικό παιχνίδι σε μια γκροτέσκο εκδοχή και καθημερινή μικροδιαχείριση διορισμών καθαριστριών, παρεμβάσεων σε λίστες ΑΣΕΠ και τη συνεχή επίκληση σε μια μεταρρύθμιση που δεν έρχεται ποτέ.

Το ΕΣΥ βυθίζεται από το συνδυασμό κακοδιαχείρισης και υποχρηματοδότησης. Τα δεδομένα είναι ότι η χρηματοδότηση θα παραμείνει ιδιαίτερα περιορισμένη για χρόνια και ότι, δυστυχώς, κανείς δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται να κυβερνήσει για την αντιμετώπιση της κακοδιαχείρισης.

Ο τρόπος που εκπαραθυρώθηκαν οι διοικητές των νοσοκομείων και οι προϊστάμενοι των διευθύνσεων του Υπουργείου και η απίστευτη υπόθεση του ΚΕΕΛΠΝΟ αποδεικνύουν πως καμία υπέρβαση δεν ενδιαφέρει την κυβέρνηση, παρά μόνο στα λόγια.

Η πλήρης αποτυχία της κυβέρνησης -κατά κοινή διαπίστωση των πολιτών- στη διαχείριση του ΕΣΥ δεν οφείλεται μόνο στην έλλειψη κονδυλίων, οφείλεται κυρίως στην έλλειψη σύγχρονης επεξεργασμένης πρότασης και μεταρρυθμιστικής διάθεσης.

Όπως σε όλους τους τομείς της πολιτικής, έτσι και στην υγεία η κυβέρνηση δεν έχει ούτε τη συνταγή ούτε τη θέληση. Προσπαθεί απεγνωσμένα με μερεμέτια, τη στιγμή που χρειάζεται μια μεγάλη, σαρωτική μεταρρύθμιση σε όλα τα επίπεδα.

Για να μπορέσει το ΕΣΥ να επιβιώσει κατ’ αρχήν και να αναπτυχθεί στη συνέχεια, χρειάζονται τεκτονικές αλλαγές που αυτή η κυβέρνηση δεν μπορεί καν να συλλάβει, πολύ δε περισσότερο να υλοποιήσει.

Κώστας Μπαργιώτας
Βουλευτής Λάρισας με το Ποτάμι
Υπεύθυνος του τομέα υγείας

Σχετικά Άρθρα

Back to top button