Πολιτική ΥγείαςΣυνεντεύξεις - Άρθρα

Μεταμνημονιακά Μέτωπα Μεταρρυθμίσεων

Γράφει ο Αντώνης Δημόπουλος, πρώην Γενικός Γραμματέας του υπουργείου Υγείας

Το τέλος της μνημονιακης περιόδου επιβάλλει και στον τομέα της Υγείας την προσπάθεια ενός ριζικού επαναπροσδιορισμού στον σχεδιασμό αλλά και στις προτεραιότητες για τις μελλοντικές πολιτικές. Οι δυνάμεις του χώρου αυτοαναφορικές και εγκλωβισμένες σε μια εσωστρεφή συμπεριφορά , καταλογίζουν μονιμως στην πολιτεία την ελλειμματική διοίκηση και διαχείριση (ΕΟΠΥΥ, ΕΣΥ ) ,την υποχρηματοδότηση (5% του ΑΕΠ ) και την ατελή οργάνωση ( απουσία πρωτοβάθμιας φροντίδας ,σχέση δημόσιο υ-ιδιωτικού).

Η κεντρική αλλά και η γενική κυβέρνηση φαίνεται υπερφορτωμένη με υπερβολικές συχνά αποσπασματικές αρμοδιότητες ,αρνούμενη ωστόσο κάθε αποκέντρωση (ΥΠΕ ,αυτοδιοικητική περιφέρεια ) και αναδιοργάνωση υπηρεσιών.

Η κοινωνία δείχνει παγιδευμένη σε παρωχημένες συμπεριφορές εξάρτησης (νοσοκεντρισμός ) απρόθυμη να συμμετάσχει σε ενεργητικές και μεταρρυθμιστικές πολιτικές (κάπνισμα , εξαρτήσεις ,οικογενειακός γιατρός κ.α. ) εμμένοντας συχνά σε τοπικές ιδιοτέλειες ( πχ ίδρυση νέων νοσοκομείων).

Ταυτόχρονα η εποχή έχει αναδείξει νέες σημαντικές αλλαγές (επιδημία χρόνιων νοσημάτων , , νέα δημόσια υγεία και μείζονες παράγοντες κινδύνου ,θεραπευτικές καινοτομίες ) που απαιτούν ικανοποιητική ανταπόκριση και προσαρμογή σε νέα δεδομένα.

Είναι επιβεβλημένη η προσπάθεια αποτίμησης της τελευταίας περιόδου και διάκρισης των εσωτερικών παθογενειών και υπερβολών του τομέα Υγείας, των διαχρονικών στρεβλώσεων γενικότερα του πολιτικού συστήματος (πελατειασμός , συντεχνιασμός ,διαφθορά ) αλλά και των εξωτερικών αστοχιών και επιβολών (δανειστές ) ώστε να υπάρξει σωστός επιμερισμός των ευθυνών.

Σημαντικό επίσης είναι να γίνει ακριβοδίκαια αξιολόγηση στα μέτρα που εφαρμόστηκαν όλα αυτά τα χρόνια (δημιουργία και μερική λειτουργία ΕΟΠΥΥ, ενοποίηση και πολιτικές φάρμακου και ΗΛ. Συνταγογραφηση, ΠΕΔΥ, ΤΟΜΥ, ανασφάλιστοι κλπ) και στα αποτελέσματα τους.

Τα πολιτικά κόμματα ,στην προεκλογική περίοδο που έρχεται , οφείλουν να εγκαταλείψουν προγράμματα συλλογής αιτημάτων και παροχής υποσχέσεων προς τις διάφορες ομάδες πίεσης και να στραφούν προς νέες συνεκτικές πολιτικές με συναινέσεις και ρήξεις.

Η εμπειρία της παρατεταμένης κρίσης κάνει αναγκαία μια παράλληλη πορεία εξορθολογισμου ,εκσυγχρονισμού και μεταρρυθμίσεων. Ο εξορθολογισμός πρέπει να διεκπεραιώσει τις προφανείς τεχνολογικές βελτιώσεις του συστήματος ( πχ . ταχύτατη διάχυση και ομογενοποίηση της πληροφορικής, πλήρης χρήση ICD-10, ευρεία εφαρμογή ΚΕΝ και εσύ-νετ κ.α.)

Ο εκσυγχρονισμός του συστήματος απαιτεί μια γενναία αναδιοργάνωση και σύγχρονη διοίκηση που θα υπερβεί παρωχημένες δομές και λειτουργίες του δημόσιου τομέα επιβάλλοντας μια νέα κουλτούρα αποδοτικότητας και σταθερούς κανόνες λειτουργίας του ιδιωτικού .Επίσης θα απαντήσει έγκαιρα στις σύγχρονες προκλήσεις της εποχής ( ουσιαστική μονοψωνιακή λειτουργία ΕΟΠΥΥ (30% των δαπανών Υγείας) νέες επιχειρησιακές στρατηγικές , δημιουργία δικτύων χρόνιων νοσημάτων και καρκίνου ,ενεργείς πολιτικές για τους προσδιοριστές υγείας ,άσκηση , διατροφή κλπ).

Οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να στοχεύουν στον σκληρό πυρήνα αναπαραγωγής και διαιώνισης ανισοτήτων και συγκέντρωσης ισχύος σε μονοπωλιακά ιατροβιοτεχνολογικα συμπλέγματα , ομάδες συμφερόντων και κρατικής υπερσυγκέντρωσης.

Η εμπειρία της κρίσης και η κατανόηση των πραγματικών αιτίων της συνεπάγεται προσπάθεια για βαθύτερη και ουσιαστική αλλαγή Τα βήματα για πραγματικές διαρθρωτικές μεταβολές οφείλουν να προετοιμαστούν μεθοδικά τόσο με την εφαρμογή ισχυρών θεσμών και κανόνων όσο και με την σωστή ιεράρχηση στα μέτωπα ρήξης και τις δυνάμεις στήριξης.

Η δυναμική της αποκέντρωσης για παράδειγμα, με μεταφορά πόρων ,αρμοδιοτήτων και τεχνογνωσίας στις αυτοδιοικητικές περιφέρειες , και η ενίσχυση του ρόλου τους μεταθέτει σε τοπικό επίπεδο τις ευθύνες εφαρμογής πολιτικών και μείωσης ανισοτήτων (πχ δράσεις πρόληψης, κλειστοί προϋπολογισμοί ).

Η ενδυνάμωση της πραγματικής συμμετοχής πολιτών και ασθενών με ανάθεση πραγματικών ρόλων στις αποφάσεις και όχι διακοσμητικών ,πρέπει να αποτελέσει κίνητρο για την ισχυρή και όχι παθητική παρουσία τους.

Η ενίσχυση του θεσμικού και όχι συνδικαλιστικού ρόλου των εταίρων (ΠΙΣ, ΕΟΟ.ΠΦΣ ,κλπ) πρέπει να τους μετατρέψει σε θεσμικά αντίβαρα στήριξης της κοινωνίας έναντι των υπερβολών ,καταχρήσεων διαφθοράς ,κακής τελικά ιατρικής πρακτικής και χειραγώγησης και όχι σε σιωπηλούς παρατηρητές.

Η συνέργεια Δημόσιου –Ιδιωτικού συνεπάγεται συμφωνίες για μια εκτεταμένη συνεργασία σε μια σειρά τομείς για την έγκαιρη και καλύτερη προσφορά στους ασθενείς και όχι έναν άγριο ανταγωνισμό.

Η επίγνωση και βαθύτερη κατανόηση της κρίσης και της ανάγκης ανόρθωσης της χώρας δεν μπορεί να εξαντλείται σε πολώσεις και άγονες αντιπαραθέσεις, ούτε και σε ευκαιριακές και αποσπασματικές διευθετήσεις.

Είναι επείγουσα ανάγκη και ριζικό αίτημα της εποχής , για το πολιτικό σύστημα αλλά και το σύνολο των ανθρώπων της Υγείας η άμεση επεξεργασία μεταρρυθμιστικών μετώπων , η διαμόρφωση συναινέσεων, η απόφαση συνέχειας σε μεγάλες πολιτικές. Αυτή μόνο μπορεί να είναι η υπεύθυνη μεταμνημονιακη στάση, η ώριμη απάντηση στα δεινά της κρίσης η κατάκτηση ενός σημερινού μέλλοντος, το τωρινό εντυπωμα του πολιτισμού μας.

Σχετικά άρθρα

Close