Πολιτική ΥγείαςΣυνεντεύξεις - Άρθρα

Οι πειραματισμοί της κυβέρνησης οδήγησαν στη διάλυση ΕΟΠΥΥ και Πρωτοβάθμια!

Η Ελλάδα έφτασε στην κρίση το 2010 έχοντας ένα χαοτικό μοντέλο πολλών ταμείων, τεράστιες ανισότητες, κατακερματισμένο υλικό, άνισο τόσο στις παροχές του όσο και στη γεωγραφική και ταξική του κατανομή.

Ταυτόχρονα, είχε υπερεπάρκεια γιατρών -τον διπλάσιο από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ-, πολλές υποδομές (ιατρεία, ΚΥ, διαγνωστικά κέντρα) και ένα πολύ μεγάλο ιδιωτικό τομέα, αναλογικά, που αντιστοιχεί σε ποσοστό το 50% και πλέον της παροχής υπηρεσιών υγείας, ειδικά στη πρωτοβάθμια. Αυτό που δεν είχε και δεν έχει ακόμη -και πολύ φοβάμαι ότι δύσκολα θα μπορέσει να αποκτήσει με την παρούσα κυβέρνηση- είναι ένα οργανωμένο, δομημένο σύστημα ΠΦΥ, που να μπορεί να αξιοποιεί δυναμικά αυτό το δυναμικό προς όφελος του πολίτη.

Αυτό ήταν μια προσπάθεια που έγινε με τη δημιουργία του ΕΟΠΥΥ και δυστυχώς ανακόπηκε από αυτή την κυβέρνηση, η οποία επέλεξε με τη δημιουργία των ΤοΜΥ να διαμορφώσει ένα αμιγώς κρατικό δίκτυο υγείας, περιφρονώντας την πραγματικότητα με πολλούς τρόπους. Την ευρωπαϊκή τάση, τη δημοσιονομική ασφυξία, που η ίδια δημιούργησε και δημιουργεί απαγορευτικές συνθήκες για το χτίσιμο μιας καινούριας υπηρεσίας που σε πλήρη ανάπτυξη χρειάζεται 10 με 12 χιλιάδες υπαλλήλους.

Στην πραγματικότητα, η παρέμβαση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ -σε όλο το σύστημα υγείας αλλά και στην ΠΦΥ- ειδικά μετά την 1/1/2019 που θα μπει η λογική του φίλτρου, δηλαδή του gatekeeping, στην οποία δηλαδή ο οικογενειακός γιατρός θα κάνει τον τροχονόμο για 10 εκατομμύρια Έλληνες, οδηγεί μοιραία σε ένα υποβαθμισμένο δίκτυο υπηρεσιών για τους πολύ φτωχούς και για τους αποκλεισμένους.

Οι υπόλοιποι θα πρέπει να βάλουν το χέρι βαθιά στην τσέπη, από την οποία πληρώνουν τις εισφορές από τον παράλογο νόμο Κατρούγκαλου. Η υποβάθμιση αυτού του τύπου, η μετατροπή του συστήματος σε προνοιακού τύπου, βολεύει πάρα πολύ τα σχέδια της ΝΔ, η οποία αμφισβητώντας την αρχή της καθολικότητας, ενδιαφέρεται για τη μετακύλιση ενός μεγάλου μέρους της αγοράς υγείας στην ευθύνη των ασφαλιστικών εταιρειών και του ιδιωτικού τομέα.

Εμείς είμαστε διαχρονικά αντίθετοι σε αυτά. Είμαστε διαχρονικά υπέρ της ανάπτυξης ενός δημόσιου συστήματος υγείας με καθολική κάλυψη του πληθυσμού. Πιστεύαμε και πιστεύουμε ότι η υγεία είναι κοινωνικό δικαίωμα και είναι υποχρέωση της πολιτείας χωρίς αποκλεισμούς και προνόμια. Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκε ο ΕΟΠΥΥ. Μια αμιγώς ελληνική μεταρρύθμιση, η οποία μέσα στην κρίση προσπάθησε να λύσει χρονίζοντα προβλήματα.

Ο ΕΟΠΥΥ δημιουργήθηκε ως ένας ανεξάρτητος, δημόσιος διαχειριστής των πόρων, των ασφαλιστικών εισφορών και των πόρων που προέρχονταν από τον προϋπολογισμό, θέτοντας ένα καινούριο πλαίσιο με ενιαίες παροχές για όλους τους πολίτες και ενοποίηση υπηρεσιών κάτω από την ίδια ομπρέλα. Ταυτόχρονα, στόχος ήταν και είναι η αξιοποίηση όλων των πόρων, δημόσιων και ιδιωτικών, σε ένα ενιαίο σύστημα υγείας. Ένα σύστημα με καθολική κάλυψη, ίσα δικαιώματα, ίσες ευκαιρίες για όλους τους επαγγελματίες υγείας. Σε ένα τέτοιο σύστημα, όλοι έχουν ρόλο.

Οι κρατικές δομές που είναι πολλές και αξιόλογες στην Ελλάδα μπορούν και πρέπει να αναβαθμιστούν με τρόπο τέτοιο που να μπορέσουν να συμμετάσχουν -να αποτελέσουν δηλαδή τη ραχοκοκαλιά αυτού του συστήματος. Εδώ μπορούν να ενταχθούν οι αυτοδιοικητικές δομές, τα δημοτικά ιατρεία που η λογική των ΤοΜΥ τα αφήνει απέξω.

Είναι καιρός να συζητήσουμε για την αποκέντρωση της διοικητικής τουλάχιστον μέριμνας. Σε πρώτη φάση των δομών της ΠΦΥ και την υπαγωγή τους στη φροντίδα των δήμων. Χωρούν επίσης οι ιδιωτικές, όπου όσοι θέλουν, μπορούν να συμβληθούν με τον ΕΟΠΥΥ, ο οποίος πρέπει να συμβληθεί με όλους όσοι θέλουν να ενταχθούν με τους όρους που εκείνος θέτει.

Σε αντίθεση με τη λογική των αποκλεισμών του ΣΥΡΙΖΑ, εμείς είμαστε υπέρ της ελεύθερης επιλογής οικογενειακού γιατρού από τον πολίτη και υπέρ της ελεύθερης πρόσβασης για όλους. Έχουμε, όπως είπα, τεράστιο δυναμικό ιατρικό, άριστα εκπαιδευμένο. Στον ΕΟΠΥΥ απομένει ο έλεγχος, η καταπολέμηση της διαφθοράς και η διαφάνεια.

Μέσα στις ασφυκτικές δημοσιονομικές συνθήκες, πολλοί ρωτούν “με τι θα τα κάνετε όλα αυτά”. Πρώτον, με τη βοήθεια εργαλείων πληροφορικής και τεχνολογίας, τη δημιουργία ενός συστήματος ουσιαστικά συντονισμού σε πρώτη φάση, το οποίο δεν είναι ακριβό, όλων των υφιστάμενων δομών. Δεύτερον, με την ταυτόχρονη αξιοποίηση όλων των πηγών χρηματοδότησης.

Με δεδομένο ότι οι πηγές του προϋπολογισμού και το ΠΔΕ- στο καλό σενάριο που θα επιτευχθεί ανάπτυξη- θα είναι χαμηλές, μιλάμε και για το πακέτο Γιούνκερ -που προϋποθέτει συμπράξεις- και ιδιωτικές επενδύσεις στην Πρωτοβάθμια. Αυτό είναι ένα περιβάλλον, που όχι μόνο μπορεί να δημιουργήσει σχετικά γρήγορα και με ένα κόστος που μπορεί να διαχειριστεί η ελληνική πολιτεία σήμερα, ένα σύστημα ΠΦΥ, αλλά και να αναστρέψει το brain drain και να φέρει πίσω ανθρώπους από το εξωτερικό να μεταλαμπαδεύσουν και τη γνώση που αποκτούν εκεί (εμένα μου αρέσει να σκέφτομαι ότι αυτοί οι άνθρωποι εκεί εκπαιδεύονται, για να προσφέρουν στο μέλλον στο ΕΣΥ), νέες εμπειρίες και νέο ήθος.

Ακόμη, είναι κίνητρο για ανάπτυξη. Ο τομέας υγείας σε όλες τις ανεπτυγμένες κοινωνίες αποτελεί εκτός από πολύτιμο πάροχο υπηρεσιών και ένα πολύτιμο εργαλείο ανάπτυξης. Με αυτόν τον τρόπο, με αυτή την συγκρότηση υπάρχει η δυνατότητα προσέλκυσης επενδύσεων και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Αυτός, πιστεύουμε, ότι είναι ο δρόμος για το μέλλον.

Δίνει ευκαιρίες και αξιοποιεί όλο το δυναμικό χωρίς αποκλεισμούς, μειώνοντας τις κοινωνικές εντάσεις και αντιπαραθέσεις. Η πρόταση αυτή έχει επίσης πολιτικά χαρακτηριστικά, σύμφυτα με την πολιτική του ΚΙΝ.ΑΛ. και το σχέδιό του για την έξοδο από την κρίση. Μπορεί να αποτελέσει πλατφόρμα πολιτικής σύγκλισης και συναίνεσης τόσο με τους κοινωνικούς εταίρους όσο και με τα πολιτικά κόμματα.

Μπορεί, λοιπόν, να αποτελέσει τη βάση για τη συγκρότηση ενός μακροπρόθεσμου, εθνικού σχεδιασμού για την Πρωτοβάθμια υγεία, δίχως τον οποίο ποτέ δεν θα μπορέσουμε να αποκτήσουμε ούτε σύστημα ΠΦΥ ούτε τις υπηρεσίες υγείας στη χώρα να αναβαθμίσουμε.
Ο δρόμος είναι αυτός. Ένα σύστημα το οποίο αξιοποιεί όλους τους γιατρούς για όλους τους πολίτες.

(*Ομιλία του Κ.Μπαργιώτα στην Ημερίδα για την ΠΦΥ που διοργάνωσε το ΚΙΝ.ΑΛ.)

Σχετικά Άρθρα

Back to top button