Απόψεις

Σύστημα Υγείας: ‘’Ψευδοδιλήμματα & Δυσπεψίες’’

Κατά τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ένα ‘Σύστημα Υγείας’ οριοθετείται από όλες εκείνες τις ‘δραστηριότητες’ του που στόχο έχουν να προωθήσουν, να ανοικοδομήσουν και να διατηρήσουν την Υγεία. Ο ορισμός των συστημάτων υγείας έχει υπάρξει διαχρονικά ένα δημοφιλές αλλά και αμφισβητούμενο, τόσο ακαδημαϊκά όσο και πολιτικά, πεδίο αντιπαράθεσης.

Ας υιοθετήσουμε λοιπόν την ακόλουθη γενική προσέγγιση του Πανεπιστημίου Harvard. Ένα Σύστημα Υγείας ορίζεται από εκείνα τα βασικά του συστατικά που μπορούν να εξηγήσουν και να καθορίσουν τα αποτελέσματα της εφαρμογής του εν λόγω συστήματος.

Αυτά τα συστατικά χρησιμοποιούνται ως πυλώνες εφαρμογής της εκάστοτε εθνικής πολιτικής ώστε να διαμορφωθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Ένα λειτουργικό σύστημα υγείας δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι ο ξενιστής του ζητούμενου αποτελέσματος και η πλατφόρμα διαχείρισης των συστατικών του.

Στο Ελληνικό Σύστημα Υγείας λοιπόν, ποιο είναι το επιθυμητό αποτέλεσμα; Ποιοι οι κοινωνικοί στόχοι που εξυπηρετεί; Ποιο το δημόσιο και ιδιωτικό οικονομικό ρίσκο που αποδέχεται; Ποιος ο επιδιωκόμενος δείκτης ικανοποίησης του πολίτη;

Εάν οι απαντήσεις αναζητηθούν στους κατά καιρούς κομματικούς, προεκλογικά προγραμματικούς, σχεδιασμούς, θα προκύψουν ρομαντικά μη στοιχειοθετημένα, ιδεολογικού και ιδεοληπτικού χαρακτήρα ψηφοθηρικά ευχολόγια. Η μετέπειτα υλοποίηση διέπεται συνήθως από μια σειρά και σωρεία εύπεπτων μέτρων τα οποία προσβάλουν την λαϊκή διάνοια και αποδυναμώνουν περαιτέρω την ήδη εντόνως αμφισβητούμενη συστημική ηθική.

Απόδειξη η εκλογική αποχή, η κοινωνική δυσαρέσκεια και η εντυπωσιακή απόρριψη του μεταπολιτευτικού καταστημένου.

Εάν οι απαντήσεις αναζητηθούν στα πεπραγμένα των τελευταίων δεκαετιών, θα ανακαλύψουμε:

α) ευγενείς προθέσεις με ελάχιστα επιτυχημένα μεταρρυθμιστικά πυροτεχνήματα,

β) μπόλικο συμφέρον και ιδιοτέλεια που οδήγησε σε ιδιωτικές περιουσίες και δημοσιονομικά κενά,

γ) πληθώρα μέτρων με κύριο χαρακτηριστικό την προχειρότητα και τον εντυπωσιασμό και

δ) τελευταίως, την ακραία και πάση θυσία περιφρούρηση του κρατικού προϋπολογισμού με στόχο την συνεισφορά στην επίτευξη επιβεβλημένου πλεονάσματος μέσα από την ισοπέδωση της ποιότητας των υπηρεσιών για τον πολίτη και των συνθηκών για τον Ιατρό.

Βάση θα πρέπει να αποτελέσει η αποτελεσματική και καθολική εξυπηρέτηση των αναγκών της κοινωνίας σε υπηρεσίες υγείας, με ταυτόχρονη διασφάλιση των επιχειρησιακών συνθηκών του Ιατρού και την διασφάλιση της αξιοπρεπούς διαβίωσης του. Επιπρόσθετα, να ληφθούν υπόψη στην ανοικοδόμηση, οι υπάρχοντες έμψυχοι και άψυχοι διαθέσιμοι πόροι και οι εθνικές μας και γεωγραφικές μας ιδιαιτερότητες.

Αφού αποτιμηθεί το απαιτούμενο κόστος παραγωγής του συγκεκριμένου αποτελέσματος, μπορεί να μελετηθεί ο σχεδιασμός επίτευξης και να οικοδομηθεί εν συνεχεία η χρηματοδότηση του και οι κανόνες αποτελεσματικού ελέγχου και βέλτιστης διαχείρισης του.
Προκύπτουν οι εξής εύλογες απορίες:

Ποιο το αποδεκτό οικονομικό ύψος που προσδιορίζεται η επίτευξη ενός τέτοιου αποτελέσματος;
Πρόχειρα και όχι με προχειρότητα θα πω ότι εάν ο μέσος όρος κόστους κατανάλωσης υπηρεσιών υγείας ανά άτομο στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι περίπου 2.200€ ανά έτος, πολλαπλασιαζόμενο επί τον αριθμό του εξυπηρετούμενου πληθυσμού δίνει μια αρκετά συγκεκριμένη ένδειξη.

Αν υποθέσουμε ότι μαζί με τους Μετανάστες είμαστε περί των 10.5 εκ, η μέση υπολογιζόμενη δαπάνη διαμορφώνεται κοντά στα 23 – 24 δις… Δηλαδή τα διπλάσια σχεδόν από εκείνα που διατίθενται σήμερα και όλοι προσπαθούν να μας πείσουν και να πειστούν ότι το πρόβλημα μας είναι αμιγώς διαχειριστικό!

Ρωτάω κάτι διαφορετικό. Αν δεν τα βρούμε, ποιο αναμένεται άραγε ότι θα είναι το μεσοπρόθεσμο κόστος που θα πρέπει να επιβαρυνθούμε εξαιτίας της σημερινής τους έλλειψης και της εκρηκτικής επερχόμενης νοσηρότητας που θα δημιουργηθεί ως προφανή και απευκταία συνεπαγωγή;

Η διαχείριση της υγείας έχει μια απαράβατη αρχή. Ότι αποφεύγεις να αντιμετωπίσεις σήμερα ή θα το αντιμετωπίσεις πολυέξοδα στο μέλλον ή απλά θα σε νικήσει. Μαγικό χαλάκι που εξαφανίζει τα προβλήματα που αφελώς εναποθέτονται από κάτω, δεν έχει ακόμη εφευρεθεί!

Εκ των προτέρων γνωρίζω ότι το παρόν θα γίνει αποδέκτης δύο κατηγοριών αντιμετώπισης. Της μονολιθικής, που απορρίπτει με την αιτιολογία στην δυσκολία της υλοποίησης και της απλουστευτικής που απορρίπτει, αφορίζει η προσπερνά σφυρίζοντας αδιάφορα, βασισμένη στην δυσκολία της κατανόησης γραφομένων, εννοιών και νοημάτων.

Αν αυτό που πραγματευόμαστε είναι είτε απλό, είτε απλοϊκό, τότε πράγματι η παρούσα τοποθέτηση είναι λανθασμένη. Διαφορετικά προκρίνεται ο λαϊκισμός, αντιμετωπίζεται το πρόβλημα με τις δυνατότητες και τις ικανότητες του εκάστοτε διαχειριστή του και προτιμάται η παθητική δύναμη της αδράνειας αντί του ενεργητικού στρατηγικού σχεδιασμού και της μεθοδικής υλοποίησης, ελπίζοντας σε από μηχανής έξωθεν ή θεϊκές παρεμβάσεις.

Το δίλημμα είναι ψευδές και ανύπαρκτο εφόσον η τωρινή μας πορεία έχει ανθυγιεινή, προδιαγραμμένη και ευκόλως προβλεπόμενη νοσηρή κατάληξη.

Νικόλαος Χ. Ιωσήφ, Δ/ων Σύμβουλος G.E.S.H (Generation E Services in Healthcare)

Σχετικά Άρθρα

Back to top button