Ειδήσεις Υγείας

Το μετέωρο βήμα της ψυχολογικής αξιολόγησης!

Με αφορμή το τραγικό αυτό δυστύχημα ο Αν.Καθηγητής Ψυχιατρικής Κωνσταντίνος Φουντουλάκης γράφει για το HealthReport.gr τι γίνεται με την ψυχολογική αξιολόγηση και σε άλλους επαγγελματίες που κρατούν στα χέρια τους ανθρώπινες ζωές.

Άρθρο του Αν.Καθηγητή Ψυχιατρικής του ΑΠΘ Κωνσταντίνου Φουντουλάκη για το HealthReport.gr

Ο Κωνσταντίνος Φουντουλάκης
Ο Κωνσταντίνος Φουντουλάκης

Από τους θανάτους από αδικαιολόγητους πυροβολισμούς αστυνομικών μέχρι την πρόσφατη πτώση του αεροσκάφους της Germanwings, και από τις τραγωδίες με κυνηγετική καραμπίνα μέχρι τους μεθυσμένους οδηγούς, το ερώτημα που πλανιέται είναι σχεδόν αγωνιώδες: με ποιό τρόπο γίνεται η ψυχολογική εκτίμηση των ανθρώπων που κρατάνε τη ζωή μας στα χέρια τους?

Μια μεγάλη ποικιλία επαγγελμάτων είναι ευαίσθητα και απαιτούν ψυχική υγεία και σταθερότητα: Αστυνομικοί, στρατιωτικοί, γιατροί, πιλότοι, δικαστές, εκπαιδευτικοί, επαγγελματίες οδηγοί ακόμα και μάγειροι αλλά επίσης και μια ποικιλία καταστάσεων: κατοχή πυροβόλου όπλου, απλό δίπλωμα οδήγησης σε προχωρημένη ηλικία με αρτηριοσκλήρυνση εγκεφάλου κτλ

Το θέμα είναι δύσκολο και περίπλοκο. Η ίδια η NASA και η Αμερικανική αεροπορία απέτυχε στον τομέα αυτό όταν το 2007 η Lisa Nowak μια αστροναύτης με πολλά χρόνια υπηρεσίας, χιλιάδες ώρες πτήσης με πολλούς και διαφορετικούς τύπους αεροσκαφών συμπεριλαμβανομένης και μιας πτήσης με το διαστημικό λεωφορείο παραλίγο να εκτελέσει ένα έγκλημα πάθους το οποίο σχεδίασε και επεδίωξε να φέρει σε πέρας με εντυπωσιακή εμμονή.

Μια σειρά από προβληματικές περιπτώσεις γιατρών έχουν αναφερθεί στο Εθνικό Σύστημα Υγείας στη Μεγάλη Βρετανία με πιο χαρακτηριστικές εκείνη του οδοντίατρου AlanHutchinson και το μπέρδεμα των παθογοανατομικών παρασκευασμάτων ασθενών με καρκίνο τη δεκαετία του 1990.

Στην Ελλάδα αίσθηση είχε προκαλέσει η περίπτωση του οδοντίατρου Θεόδωρου Βασιλειάδη που χρησιμοποιούσε αναποστείρωτες βίδες και άλλα υλικά από καταστήματα χρωμάτων και σιδηρικών στα στόματα των πελατών του.

Ειδικά για την Ελλάδα, το πλαίσιο της ψυχολογικής αξιολόγησης είναι απολύτως χαοτικό και βασίζεται στην «κλινική εκτίμηση» του γιατρού και την εφαρμογή ψυχολογικών δοκιμασιών πολλές από τις οποίες είναι αμφιβόλου αξίας.

Για παράδειγμα για τη «θρυλική» δοκιμασία Rorschach η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρία εδώ και 15 χρόνια έχει ζητήσει επισήμως από τα μέλη της να σταματήσει η χρήση της για κλινικούς σκοπούς. Η έλλειψη κανονιστικού πλαισίου δε μας επιτρέπει να έχουμε εικόνα και άποψη για το τι πραγματικά συμβαίνει στη χώρα.

Ενδεικτικό της χαλαρότητας με την οποία αντιμετωπίζεται το θέμα της ψυχολογικής αξιολόγησης προσωπικού είναι η κυκλοφορία βιβλίων με τις απαντήσεις στις ερωτήσεις ματριξ των στρατιωτικών σχολών και των σχολών αστυνομίας που υποτίθεται ότι εκτιμούν αδρά τον δείκτη ευφυΐας των υποψηφίων.

Το θέμα είναι πιο περίπλοκο απ ότι φαίνεται εκ πρώτης όψεως. Είναι αδύνατο να κάνεις πρόβλεψη της μελλοντικής ψυχικής υγείας ενός ατόμου που το εξετάζεις σε φάση που δεν έχει κάποια ενεργό ψυχοπαθολογία. Ακόμα και αν περίοδοι νόσησης έχουν προηγηθεί, εάν το άτομο εξεταστεί σε περίοδο πλήρους ύφεσης των συμπτωμάτων, τίποτα δε μπορεί να ανιχνευτεί με αξιοπιστία.

Αντίστροφα, και αυτό είναι το πιο σημαντικό, η πλειονότητα των ασθενών με ψυχική πάθηση μπορεί να είναι περισσότερο αξιόπιστοι ή ικανοί από πολλούς «φυσιολογικούς». Κάθε ισοπεδωτική και οριζόντια ενέργεια το μόνο που θα κάνει είναι να αυξήσει το στίγμα, να αυξήσει την απομόνωση και την περιθωριοποίηση σημαντικού τμήματος του πληθυσμού, και να παραβιάσει τα ατομικά του δικαιώματα χωρίς να λύσει το πρόβλημα.

Το πρόβλημα λύνεται μόνο με ένα απλό τρόπο, που όμως ειδικά στην Ελλάδα πολύ αμφιβάλλω αν είμαστε πρόθυμοι να διαχειριστούμε: Την συνεχή επίβλεψη και τήρηση των κανόνων του επαγγελματισμού και την συνεχή εγρήγορση. Οι πραγματικά προβληματικές συμπεριφορές, η ανευθυνότητα, οι όποιες δυσκολίες στην εκτέλεση των αρμοδιοτήτων θα πρέπει να καταγράφονται υπηρεσιακά και να αξιολογούνται αρμοδίως.

aeroplano ptosi

 

Οι τραγωδίες σπάνια γίνονται σε καθαρό ουρανό, σχεδόν πάντα προειδοποιούν και μάλιστα κατ’ επανάληψη. Το πιο πιθανό είναι ότι τις επόμενες μέρες αυτό θα επιβεβαιωθεί και όσον αφορά τον πιλότο της τραγικής πτήσης της Germanwings αν τελικά αποδειχτεί και το σενάριο της εσκεμμένης πρόκλησης της συντριβής του αεροσκάφους.

Σχετικά Άρθρα

Back to top button