Συνεντεύξεις - Άρθρα

Έρπητας ζωστήρας: Ο ρόλος του εμβολιασμού

Γράφει ο Ιωάννης Μπάρκης, Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών

Αρχική > Συνεντεύξεις - Άρθρα > Έρπητας ζωστήρας: Ο ρόλος του εμβολιασμού

Τι είναι ο Έρπητας ζωστήρας

Ο έρπητας ζωστήρας είναι ένα ιογενές δερματικό εξάνθημα, περιορισμένης σχετικά έκτασης, συνήθως επώδυνο, που προσβάλλει κυρίως σε ηλικιωμένους και άτομα με πεσμένο ανοσοποιητικό ( ανοσοκατασταλμένα). Οφείλεται στην αναζωπύρωση του ιού ανεμευλογιάς-έρπητα ζωστήρα, ο οποίος αφού προκαλέσει την ανεμοβλογιά σε νεαρά ηλικία, εγκαθίσταται μόνιμα στον οργανισμό μας και παραμένει σε αδράνεια στις απολήξεις των αισθητικών νεύρων του δέρματος.

Πόσο συχνά εμφανίζεται

Συνήθως το 30% των ανθρώπων θα εμφανίσουν κάποια στιγμή στη ζωή τους το νόσημα. Προσβάλλονται όλες οι ηλικίες αλλά η επίπτωση της νόσου αυξάνεται με την πάροδο της ηλικίας.(Το 50% των ανθρώπων που υπερβαίνουν τα 85 χρόνια, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα νοσήσουν.)

Ποιοι και ποιες κινδυνεύουν περισσότερο

Οι παράγοντες που θεωρείται σήμερα ότι εμπλέκονται στην επαναδραστηριοποίηση του ιού είναι: η μεγάλη ηλικία (συνήθως άτομα μεγαλύτερα των 50 ετών), ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα , με χρόνιες παθήσεις πνευμόνων ή νεφρών, πάσχοντες από κακοήθειες (συνήθως αιματολογικές, νόσο του Hodgkin), πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη ή HIV λοίμωξη και βεβαίως η χρόνια κόπωση και το ψυχικό στρες μπορούν επίσης να κινητοποιήσουν το νόσημα.

Οι χημειοθεραπείες, τα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, τα κορτικοστεροειδή, η ακτινοθεραπεία και οι στατίνες (φάρμακα κατά της χοληστερίνης) θεωρούνται επίσης παράγοντες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν την νόσο.

Πόσο σοβαρή είναι η πάθηση

Ο έρπητας ζωστήρας μπορεί να προκαλέσει βλάβες απ’ όλα τα συστήματα του οργανισμού. Η οφθαλμική προσβολή και η εμφάνιση της μεθερπητικής νευραλγίας δεν είναι σπάνιες και αποτελούν τις βαρύτερες επιπλοκές. Ως μεθερπητική νευραλγία ορίζεται ο ανυπόφορος πόνος που ακολουθεί το εξάνθημα.

Διαρκεί μήνες ή χρόνια και εξουθενώνει ψυχικά και σωματικά τον πάσχοντα. Σπανιότερα η νόσος μπορεί να προκαλέσει, ανάλογα με την εντόπισή της, περιφερική παράλυση νεύρων, εγκεφαλίτιδα, μυελίτιδα, ημιπαρεση προσώπου και σπανιότατα σε έντονα ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς μπορεί να προκαλέσει ακόμα και θάνατο.

Υπάρχει θεραπεία;

Ο στόχος της θεραπείας είναι τριπλός. Στοχεύουμε στην καταστολή της φλεγμονής, στον έλεγχο του πόνου και στον περιορισμό της λοίμωξης που προκαλεί ο ιός. Η έγκαιρη διάγνωση της νόσου και η χορήγηση ειδικών αντιικών φαρμάκων συμβάλλουν στην μείωση των συμπτωμάτων της νόσου και την πιο γρήγορη ανάρρωση.

Σε κάποιες περιπτώσεις απαραίτητη είναι και η χορήγηση κορτικοστεροειδών. Η σωστή τοπική αγωγή βοηθά επίσης στην επούλωση των δερματικών βλαβών. Δυστυχώς δύσκολα μπορούμε να πετύχουμε την οριστική εξάλειψη του ιού. Για δε την αντιμετώπιση του πόνου, χρησιμοποιούνται διάφορες κατηγορίες αναλγητικών. Τα τελευταία χρόνια έχει τυποποιηθεί εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα, που κυρίως αφορά άτομα ηλικίας μεγαλύτερα των 60 ετών.

Εμβολιασμός για την πρόληψη του Έρπητα ζωστήρα

Οποιοσδήποτε άνθρωπος έχει περάσει στην ζωή του ανεμοβλογιά, μπορεί να παρουσιάσει όσο περνάνε τα χρόνια έρπητα ζωστήρα. Οι πιθανότητες να συμβεί αυτό είναι πολύ αυξημένες σε άτομα άνω των 60 ετών. Ο μόνος τρόπος για να μειωθεί ο κίνδυνος προσβολής από τον έρπητα ζωστήρα και να αποφευχθεί η πιθανότητα της πολύ δυσάρεστης επιπλοκής των μεθερπητικών αλγών είναι ο ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ.

Το εμβόλιο που κυκλοφορεί σήμερα στην Ελλάδα, κατά του ιού του έρπητα ζωστήρα, λέγεται ZOSTAVAX και περιέχει ζώντα αλλά εξασθενημένο ιό. Το εμβόλιο ενισχύει το ανοσολογικό μας σύστημα, με στόχο να κρατάει τον ιό της ανεμοβλογιάς σε αδράνεια ώστε να μην εκδηλωθεί τελικά ο έρπητας ζωστήρ.

Ποιοι πρέπει να εμβολιάζονται

Σήμερα στη χώρα μας η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, συνιστά μια δόση εμβολίου έναντι του ιού ανεμοβλογιάς έρπητα ζωστήρα, σε ενήλικες άνω των 60 ετών, (ανεξάρτητα αν τα άτομα αυτά αναφέρουν προηγούμενο επεισόδιο προσβολής από έρπητα ζωστήρα).
Οι πιθανότητες να ξαναέχουμε επεισόδια από έρπητα ζωστήρα για 2η ή 3η φορά είναι λίγες (δεν ξεπερνούν το 10%). Παρόλα αυτά και οι ασθενείς αυτοί, μπορούν να εμβολιαστούν 1 χρόνο μετά το τελευταίο επεισόδιο.

Άτομα μεγαλύτερα των 60 ετών που βρίσκονται σε ανοσοκαταστολή, είτε λόγω φαρμακευτικής αγωγής είτε λόγων συνυπαρχόντων άλλων νοσημάτων μπορούν να εμβολιαστούν, εκτός εάν ο βαθμός της ανοσοκαταστολής τους αποτελεί απόλυτη αντένδειξη.

Πιο συγκεκριμένα, ασθενείς που πρόκειται να λάβουν ανοσοκατασταλτική θεραπεία ή χημειοθεραπεία πρέπει να εμβολιάζονται τουλάχιστον 1 μήνα πριν από την έναρξη της αγωγής τους. Πρέπει να έχουμε υπόψη ότι ο εμβολιασμός στους ασθενείς που πάσχουν από έρπητα ζωστήρα, ούτε προφυλάσσει, ούτε μειώνει τα συμπτώματα της νόσου. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι το εμβόλιο δεν χρησιμοποιείται για την θεραπεία των ασθενών που είτε πάσχουν από ενεργεία νόσο είτε ταλαιπωρούνται από μεθερπητικα άλγη.

Υπάρχουν παρενέργειες από τον εμβολιασμό;

Οι παρενέργειες συνήθως είναι τοπικές και αφορούν στο σημείο της ένεσης του εμβολίου. Οι πιο συχνές είναι: ερυθρότης, ήπιος πόνος, κνησμός και ήπιο οίδημα. Κάποιες φορές οι προαναφερόμενες παρενέργειες μπορεί να εμφανιστούν κατά μήκος του άκρου που έγινε η ένεση και να είναι εντονότερες. Πολύ σπάνια μπορεί το εμβόλιο να προκαλέσει: ναυτία, πυρετό, λεμφαδενίτιδα, γενικευμένο ερπητικό εξάνθημα, κνίδωση και άλλες.

Πόσα εμβόλια έχουμε σήμερα για τον έρπητα ζωστήρα

Σήμερα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κυκλοφορούν 2 εμβόλια για τον έρπητα ζωστήρα. Στην Ελλάδα όμως κυκλοφορεί, όπως προαναφέρθηκε.
το ZOSTAVAX. Το συγκεκριμένο εμβόλιο δεν παρέχει την απόλυτη προστασία. Μετά τον εμβολιασμό με το συγκεκριμένο εμβόλιο, η πιθανότητα νόσησης και εμφάνισης μεθερπητικής νευραλγίας μειώνονται κατά 60-70% , ενώ η προστατευτική δράση του ελαττώνεται μετά την 5ετια. Τα συγκεκριμένα δεδομένα του εμβολίου που κυκλοφορεί σήμερα στη χώρα μας, βελτιώνονται σημαντικά με το νεότερο εμβόλιο που περιμένουμε να κυκλοφορήσει τα επόμενα χρόνια.

Άρα καλό είναι να εμβολιαστείτε τώρα με το εμβόλιο που έχουμε στην διάθεση μας σήμερα και βεβαίως ο σημερινός εμβολιασμός δεν αποκλείει έναν αντίστοιχο μελλοντικό.
Για περισσότερες πληροφορίες και πληρέστερη ενημέρωση μη διστάσετε να επισκεφτείτε τον δερματολόγο σας, που είναι ο μόνος που θα μπορέσει να σας ενημερώσει σωστά και υπεύθυνα και αν κρίνει να σας συνταγογραφήσει χωρίς συμμετοχή το συγκεκριμένο εμβόλιο.

Ιωάννης Μπάρκης, δερματολόγος – αφροδισιολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών

Σχετικά Άρθρα

Back to top button