Συνεντεύξεις - Άρθρα

Μεταμοσχεύσεις ήπατος στα παιδιά

Γράφει ο Αναστάσιος Δ. Χατζής Παιδίατρος – Εντατικολόγος, Πρώην Πρόεδρος Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων

Στο λυκόφως(;) της πανδημίας COVID 19 ή τουλάχιστον στην αποκλιμάκωση του 4ου κύματος με την παραλλαγή Όμικρον του Sars-cov 2 μια καινούργια «απειλή» αναδύεται με την εμφάνιση της νέας ηπατίτιδας στα παιδιά, που καθημερινά απασχολεί τόσο την ιατρική κοινότητα όσο και την ίδια την κοινωνία.

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές παγκοσμίως έχουν καταγραφεί περί τα 300 περίπου περιστατικά (συνεχώς όμως αυξανόμενα), τα περισσότερα ήπια, με ανάγκη ολιγοήμερης νοσηλείας (όχι όλα) στο νοσοκομείο, αυτοϊώμενα, χωρίς ακόμη να γνωρίζουμε την ακριβή αιτιολογία τους, παρόλο που σε ένα σημαντικό ποσοστό έχει απομονωθεί ένας αδενοϊός.

Είναι σίγουρο, χωρίς ακόμη να έχουμε κάποια συγκεκριμένα δεδομένα, ότι τα ερευνητικά εργαστήρια «έχουν πάρει φωτιά» στην αναζήτηση τόσο της αιτίας όσο και κάποιας αντιϊκής θεραπείας, ίσως και ενός εμβολίου. Όλα αυτά αποτελούν εκτιμήσεις που προκύπτουν από την εμπειρία της πρόσφατης πανδημίας με τον κορωνοϊό.

Όμως σ’ ένα μικρό(;) ποσοστό αυτών των παιδιών η οξεία φλεγμονή του ήπατος εξελίχθηκε σε οξεία ηπατική ανεπάρκεια. Ευτυχώς κάποια/πολλά(;) (δυστυχώς όχι όλα) σώθηκαν χάρη στην επείγουσα μεταμόσχευση ήπατος!

Πριν προχωρήσω, επιτρέψετε μου μία σύντομη ιστορική αναδρομή*

Στη δεκαετία του ’80 η μεταμόσχευση ήπατος αποτέλεσε την καινοτομία στην αντιμετώπιση των ηπατικών παθήσεων, κυρίως των ανατομικών ανωμαλιών (ατρησία) των χοληφόρων αγγείων και τη συνέπεια πολλών γενετικών – μεταβολικών νόσων καθώς και φαρμακευτικών, τοξικών ή λοιμωδών αιτίων, που οδηγούσαν σε οξεία ή χρόνια ηπατική ανεπάρκεια.

Σημειωτέο ότι ακόμη και σήμερα τεχνική υποκατάστασης της ηπατικής λειτουργίας (κατά το πρότυπο της νεφρικής υποκατάστασης) δεν υπάρχει. Άρα η μεταμόσχευση ήπατος είναι μονόδρομος. Σ’ αυτή συνέβαλε και η παράλληλη ανάπτυξη των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας παιδιών, όπου (χωρίς ή μετά τη μεταμόσχευση) εκεί νοσηλεύονται τα παιδιά με σοβαρή ηπατοπάθεια.

Τα σαράντα σχεδόν χρόνια που μεσολάβησαν, στη διευκόλυνση εύρεσης μοσχευμάτων για παιδιά συνέβαλε και η δυνατότητα μεταμόσχευσης τμήματος του ήπατος (του αριστερού λοβού) είτε από πτωματικό είτε από ζώντα (εθελοντή – συνήθως συγγενή πρώτου βαθμού) δότη.
Κι επανέρχομαι στο σήμερα.

Η νέα «απειλή» από την οξεία ηπατίτιδα στα παιδιά εγείρει τα παρακάτω δύο θέματα:

Πρώτο: σήμερα παγκοσμίως 500 περίπου παιδιά, με ποικίλες παθήσεις, βρίσκονται σε σειρά αναμονής για μεταμόσχευση ήπατος. Το ποσοστό (14%) των παιδιών με τη νέα οξεία ηπατίτιδα, που χρειάστηκαν ήδη επείγουσα μεταμόσχευση ήπατος σε σύντομο χρονικό διάστημα, αυξάνουν άμεσα τις απαιτήσεις σε μοσχεύματα!

Δεύτερο: Στη χώρα μας μεταμοσχεύσεις ήπατος σε παιδιά δε γίνονται, με την εξαίρεση ότι σ’ ένα μεγάλο παιδί (πχ έναν έφηβο) μπορεί ασφαλώς να γίνει μεταμόσχευση ήπατος σε ένα από τα δύο Κέντρα Μεταμόσχευσης ήπατος ενηλίκων στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, αντίστοιχα.
Ευτυχώς από δεκαετίας μικρά παιδιά μπορούν και μεταμοσχεύονται στην Ιταλία μετά από ανάλογη συμφωνία μεταξύ των δύο κρατών.

Όμως το ζητούμενο είναι η δυνατότητα μεταμόσχευσης ήπατος σε παιδιά στην Ελλάδα.
Προς αυτήν την κατεύθυνση σήμερα γίνεται σοβαρή προσπάθεια, η οποία υπό το πρίσμα των νέων εξελίξεων, θα πρέπει να επιταχυνθεί, πάντα με προϋπόθεση την ασφάλεια και την ποιότητα. Η Πολιτεία οφείλει να αγκαλιάσει και να υποστηρίξει αυτήν την προσπάθεια.

Αναστάσιος Δ. Χατζής
Παιδίατρος – Εντατικολόγος
τ. Διευθυντής – Συντονιστής ΜΕΘ Νοσοκομείου Παίδων Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ
Πρώην Πρόεδρος Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων (2011 – 2013)

*Βιβλιογραφική παραπομπή (ιστορικές πληροφορίες)
[Χατζής Α. Μεταμόσχευση ήπατος στα παιδιά
3ο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Αναισθησιολογίας & Εντατικής Θεραπείας με
θέμα: ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΗΠΑΤΟΣ, Θεσσαλονίκη 17 Νοεμβρίου 1990]

Σχετικά Άρθρα

Back to top button